De medische opleiding is een sleur. Je besteedt jaren aan het beheersen van anatomie, farmacologie en de wetenschappelijke methode. Het doel is evidence-based geneeskunde. Dat betekent behandelingen die worden ondersteund door rigoureuze, gecontroleerde tests. Je leert data te vertrouwen. Je leert dat als het niet gevalideerd is, het geen standaardzorg is.
Dan is er de wereld van de alternatieve geneeskunde.
Deze categorie omvat alles, van acupunctuur en ayurveda tot kruidengeneesmiddelen zoals ginseng en echinacea. Het omvat ook magneettherapie en massage. Deze praktijken leggen vaak de nadruk op spiritualiteit, natuurlijke elementen en de verbinding tussen lichaam en geest. Ze vallen buiten het domein van de reguliere wetenschap.
De cijfers zijn onthutsend. Meer dan 80 miljoen volwassenen in de VS hebben minstens één van deze therapieën geprobeerd. Dat is een groot deel van de bevolking. Toch blijft de wetenschappelijke gemeenschap grotendeels sceptisch. Waarom? Omdat er voor de meeste van deze praktijken geen gegevens zijn die de werkzaamheid ondersteunen.
Het probleem met “alternatieve” onderzoeken
Evidence-based geneeskunde verandert voortdurend. Nieuwe onderzoeken bewijzen dat oude behandelingen werken. Nieuwe behandelingen vervangen oude. Maar als een therapie ‘alternatief’ blijft, komt dat meestal doordat deze cruciale wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt.
Het verkrijgen van financiering om alternatieve therapieën te bestuderen is moeilijk. Maar de onderzoeken die wel gedaan worden, mislukken vaak. De resultaten zijn door de wetenschappelijke gemeenschap verworpen. De meeste van deze pogingen vertoonden ernstige tekortkomingen. We hebben het over een slechte methodologie. Kleine monstergroottes. En wankele interpretaties van gegevens.
Acupunctuur is de opmerkelijke uitzondering. Het heeft enige geloofwaardigheid verworven. Uit onderzoek blijkt dat het de pijn kan verminderen. Maar hier zit het addertje onder het gras. Artsen weten nog steeds niet hoe en waarom het werkt. Het mechanisme blijft een mysterie. Die onzekerheid zorgt ervoor dat het in de kolom ‘alternatief’ blijft staan, ook al is de pijnverlichting voor sommige patiënten reëel.
Placebo of kracht?
Gebrek aan bewijs houdt mensen zelden tegen. Wetenschappelijk scepticisme evenmin. Als u zich na een behandeling beter voelt, blijft u het gebruiken.
Sommige therapieën kunnen daadwerkelijk werken. Sint-Janskruid wordt bijvoorbeeld vaak aanbevolen bij milde depressies. Er is een reden om aan te nemen dat het helpt. Maar dat betekent niet dat het de instructies van uw arts moet vervangen.
In het beste geval werken veel van deze therapieën vanwege het placebo-effect. Je wilt resultaten. Je verwacht resultaat. Je hersenen creëren ze dus. Is dat schadelijk? Meestal niet. Maar het is geen ‘genezing’ zoals de moderne geneeskunde het definieert. Het is psychologisch. Het is krachtig, maar het is geen bewijs van biologische werkzaamheid.
De gevarenzone van de kwakzalverij
Als u besluit alternatieve geneeswijzen te proberen, neem dan contact op met uw arts. Het voelt contra-intuïtief. Je stapt immers buiten de medische gemeenschap. Maar uw arts moet het weten.
Veel alternatieve therapieën hebben bijwerkingen. Ze kunnen negatief interageren met voorgeschreven medicijnen. Je zou kunnen denken dat een ‘natuurlijk’ middel veilig is. Dat is het niet. De natuur zit vol gifstoffen.
Wees op uw hoede voor kwakzalverij. We hebben de neiging om grote farmaceutische bedrijven met argwaan te bekijken. Hebzucht is een terechte zorg. Maar het alternatieve medische veld is net zo rijp voor exploitatie. Mensen zijn op zoek naar snelle oplossingen. Opportunisten zijn op zoek naar snel geld.
Het gebrek aan regelgeving maakt dit nog erger. Natuurlijke voedingssupplementen zijn niet goedgekeurd door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Dat is een enorme kloof. Er is geen garantie voor zuiverheid of potentie.
Overweeg ginkgo biloba. De afgelopen jaren bevatte tot wel 75 procent van de verkochte supplementen niet het aangegeven percentage van de werkzame stof. Misschien koop je suiker. Of misschien koop je iets heel anders. Het etiket is vaak een leugen.
Het verlangen om te genezen is menselijk. De wens om bijwerkingen te vermijden is rationeel. Maar zonder data vlieg je blind. En in de geneeskunde is blind vliegen riskant.
