Historia szczepionki przeciwko polio nie zaczyna się od przełomu. Zaczyna się od oferty pracy. W 1947 roku Jonas Salk został dyrektorem Szkoły Medycznej Uniwersytetu w Pittsburghu. Był nie tylko badaczem. Został dyrektorem Laboratorium Badań nad Wirusami.
Oznaczało to początek wyścigu z chorobą, która sprowadziła terror na rodziny na całym świecie. Polio to nie tylko choroba. To był paraliż bez ostrzeżenia. Dzieci pozostały na wózkach inwalidzkich lub spotkały się z gorszymi konsekwencjami. Stawka była niesamowicie wysoka.
Salk wiedział, co musi zrobić. Nie zastosował podejścia opartego na żywych wirusach, które badali inni badacze. Oznaczało to zniszczenie wirusa, tak aby nie mógł powodować choroby, ale nadal wywoływał odpowiedź immunologiczną. Było to odważne ryzyko naukowe.
Rola Fundacji March of Dimes
Nauka nie toczy się w próżni. Potrzebuje zasobów. Zasoby te zapewniła Narodowa Fundacja ds. Polio, znana jako March of Dimes. Ich wsparcie było zdecydowane. Bez ich finansowania laboratorium stałoby w miejscu.
Po zabezpieczeniu zasobów Salk i jego zespół rozpoczęli pracę. Zaczęli od małych rzeczy. Badania laboratoryjne. Eksperymenty na zwierzętach. Te kroki były konieczne, aby udowodnić tę koncepcję przed przejściem do badań na ludziach. Każda faza testowania opiera się na poprzedniej. Porażka w tym przypadku oznaczałaby rozpoczęcie od początku.
Z ławki na boisko
Praca w Pittsburghu była stresująca. Nie chodziło tylko o stworzenie formuły. Trzeba było wykazać bezpieczeństwo i skuteczność. Zespół przeszedł od myszy, przez małpy, aż po ochotników. Te wczesne badania kliniczne były dopiero początkiem.
Zakończyło się to dużym ogólnokrajowym badaniem terenowym. To nie był tylko mały projekt pilotażowy. Wzięło w nim udział setki tysięcy dzieci z całych Stanów Zjednoczonych. Skala była jak na tamte czasy niespotykana. Ludzie uważnie śledzili przebieg wydarzeń. Cały świat wstrzymał oddech.
Przełom 1955
Wyniki pojawiły się w 1955 roku. Były pozytywne. Szczepionka zadziałała. Został uznany za bezpieczny i skuteczny. To nie był tylko lokalny sukces. Stało się to sukcesem ogólnopolskim, który szybko rozprzestrzenił się po całym kraju.
Inaktywowana szczepionka Salka zapewniała ochronę. Rodzice wreszcie mogli odetchnąć. Strach przed polio zaczął ustępować. Strategia inaktywacji wirusa okazała się skuteczna.
Wpływ był natychmiastowy. Liczba przypadków spadła. Zmniejszyła się liczba hospitalizowanych dzieci z paraliżem. Droga do wykorzenienia choroby rozpoczęła się w laboratorium w Pittsburghu dzięki funduszom fundacji i niezłomnej wierze naukowców, że wirusa można wykorzenić.
Na tym historia się nie zakończyła. Później pojawiły się szczepionki doustne, które zmieniły sposób podawania dawek. Jednak wczesne prace Salka położyły podwaliny. Pierwszy udany zastrzyk zmienił wszystko. Dała nadzieję milionom ludzi. Pytanie brzmi: jak długo utrzymuje się odporność we współczesnym świecie, biorąc pod uwagę nowe szczepy i globalne podróże. Historia trwa.
