Humaan papillomavirus (HPV) is een veel voorkomende virale infectie en vormt bij vrouwen een aanzienlijk gezondheidsrisico als voornaamste oorzaak van baarmoederhalskanker. Hoewel HPV vaak asymptomatisch is, kan het leiden tot verschillende vormen van kanker – waaronder die van de vagina, vulva, anus en keel – waardoor het begrijpen van de impact ervan cruciaal is voor preventieve zorg.
De prevalentie en overdracht van HPV
Meer dan 40 typen HPV infecteren de geslachtsdelen en andere slijmvliezen en verspreiden zich via huid-op-huidcontact tijdens seksuele activiteit. Bijna alle seksueel actieve individuen zullen op enig moment in hun leven HPV oplopen, waarbij meer dan 42 miljoen inwoners van de VS momenteel met ziekteverwekkende stammen leven. Het virus kan jarenlang aanhouden zonder symptomen, of het lichaam kan het binnen twee jaar op natuurlijke wijze opruimen. Deze stille aard is de reden waarom regelmatige screening van vitaal belang is.
HPV en kankerrisico
Aanhoudende HPV-infectie, vooral bij risicovolle stammen zoals type 16 en 18, kan cellulaire veranderingen veroorzaken die uiteindelijk tot kanker leiden. Jaarlijks worden in de VS ongeveer 10.800 gevallen van baarmoederhalskanker gediagnosticeerd, die bijna allemaal verband houden met HPV. Het virus is ook verantwoordelijk voor ongeveer 7 op de 10 gevallen van orofarynx- (mond- en keelkanker), vulvaire en vaginale kanker. Kankers in een vroeg stadium vertonen vaak geen symptomen, wat de noodzaak van routinematige screening verder benadrukt.
Screeningsmethoden: Pap-tests en HPV-tests
Er zijn twee primaire screeningsinstrumenten beschikbaar: de uitstrijkje en de HPV-test. De Pap-test (of uitstrijkje) detecteert abnormale cellen in de baarmoederhals (cervicale dysplasie), terwijl de HPV-test de aanwezigheid van het virus zelf identificeert. De huidige richtlijnen bevelen aan dat vrouwen van 25 tot 65 jaar elke vijf jaar een primaire HPV-test ondergaan. Zelf verzamelde monsters zijn nu een optie, hoewel door artsen uitgevoerde tests nog steeds de voorkeur genieten.
Als er geen primaire HPV-test beschikbaar is, kan elke vijf jaar een combinatie van Pap- en HPV-tests worden uitgevoerd, of elke drie jaar alleen een Pap-test. Screening kan op 65-jarige leeftijd worden stopgezet als recente tests normaal zijn en de risicofactoren laag zijn.
Vaccinatie als preventie
Het Gardasil 9-vaccin biedt bescherming tegen negen HPV-stammen, waaronder de stammen die de meeste kankers en genitale wratten veroorzaken. De CDC beveelt vaccinatie aan voor alle jongeren op de leeftijd van 11 of 12 jaar. Vaccinatie tot en met de leeftijd van 26 jaar wordt ook geadviseerd, en gesprekken met zorgverleners worden aangemoedigd voor personen tot de leeftijd van 45 jaar. Studies bevestigen de veiligheid van het vaccin, waarbij miljoenen deelnemers geen ernstige nadelige effecten aantonen.
Financiële hulp voor screening
De meeste ziektekostenverzekeringen dekken de aanbevolen screeningen op baarmoederhalskanker kosteloos, afgezien van de gebruikelijke kantoorbezoekkosten. Degenen zonder verzekering of met een laag inkomen kunnen in aanmerking komen voor gratis screenings via het National Breast and Cervical Cancer Early Detection Program (NBCCEDP) van de CDC.
Uiteindelijk is HPV een wijdverbreide infectie met ernstige gevolgen voor de gezondheid, maar deze kan voorkomen worden door vaccinatie en regelmatige screening. Vroegtijdige detectie en behandeling zijn van cruciaal belang om het risico op kanker te verminderen en de gezondheidsresultaten van vrouwen te verbeteren.
