De populaire afslankmedicijnen semaglutide (Ozempic, Wegovy) en tirzepatide (Mounjaro, Zepbound) zorgen voor snel gewichtsverlies en verminderde eetlust. Deskundigen waarschuwen echter dat deze voordelen gevaarlijk kunnen zijn voor personen die het risico lopen op, of actief worstelen met, eetstoornissen zoals anorexia of boulimia. De effecten van de medicijnen lijken sterk op ongeordend eetgedrag, waardoor terugval waarschijnlijker wordt.
De overlap tussen medicatie en ziekte
Het kernprobleem is het mechanisme van de medicijnen. Ze veroorzaken onderdrukking van de eetlust en snel gewichtsverlies – kenmerken van restrictieve eetstoornissen. Deze overlap zorgt voor verwarring bij zowel patiënten als zorgverleners, waardoor het moeilijk wordt onderscheid te maken tussen de beoogde effecten van het medicijn en een terugval in ongeordend eetgedrag. Erger nog, de medicijnen kunnen ongezond gedrag versterken door het verlangen naar extreem gewichtsverlies te valideren.
Er bestaat beperkt onderzoek, maar artsen melden een toename van het aantal gevallen. Telezorgbedrijven ontberen vaak grondige screenings op het gebied van de geestelijke gezondheid en schrijven deze medicijnen voor zonder adequate evaluatie van de geschiedenis van de eetstoornis van een patiënt. Sommige artsen schrijven ze zelfs off-label voor voor eetbuien, ondanks het gebrek aan goedkeuring, waardoor het misbruik ervan verder wordt genormaliseerd.
Gewichtsstigma en culturele druk
De toenemende populariteit van GLP-1’s versterkt een cultuur die gefixeerd is op dunheid als gezondheid. Deze omgeving is vooral gevaarlijk voor mensen die herstellende zijn, waarbij zelfs snel gewichtsverlies een terugval kan veroorzaken. De opmerkingen van vrienden en de maatschappelijke druk bevestigen het idee dat dunner beter is, waardoor jaren van therapeutische vooruitgang worden ondermijnd.
De medicijnen verstoren ook het intuïtieve eten, een herstelstrategie die individuen helpt weer in contact te komen met natuurlijke hongersignalen. GLP-1’s onderdrukken deze signalen chemisch, waardoor het moeilijker wordt om op lichamelijke sensaties te vertrouwen en een gezonde relatie met voedsel te onderhouden.
Het risico van zuiveringsgedrag
De gastro-intestinale bijwerkingen van GLP-1s – misselijkheid, braken, diarree – spiegelzuiveringsgedrag geassocieerd met boulimie. Personen met een voorgeschiedenis van zelfzuivering zijn bijzonder kwetsbaar voor terugval als deze symptomen zich voordoen. Klinische richtlijnen raden het gebruik van deze medicijnen af bij gevallen van actieve boulimie.
Veilig gebruik vereist een gezamenlijke aanpak
Om het risico te minimaliseren, moeten personen met een voorgeschiedenis van een eetstoornis hun volledige zorgteam erbij betrekken voordat ze met GLP-1 beginnen. Het ideale scenario omvat een gezamenlijk gesprek tussen de patiënt, de voorschrijvende arts en de specialist op het gebied van eetstoornissen. Een duidelijk veiligheidsplan is essentieel, het monitoren van drang, het stellen van grenzen voor gewichtsverlies, het zorgen voor adequate voeding en het vaststellen van een strategie om de medicatie aan te passen of te staken als de symptomen verergeren.
Het eindresultaat
GLP-1-medicijnen kunnen de symptomen van een eetstoornis op gevaarlijke wijze weerspiegelen of valideren, waardoor de herstelinspanningen mogelijk worden ondermijnd. De toegankelijkheid van deze medicijnen en onvoldoende screening verhogen het misbruik. Voor degenen die risico lopen, mogen deze krachtige medicijnen alleen worden gebruikt onder strikt toezicht, met een samenwerkend zorgteam en een duidelijk veiligheidsplan.
Redactionele bronnen:
Doctor’s Ask volgt strikte inkooprichtlijnen om de nauwkeurigheid van de inhoud te garanderen, zoals uiteengezet in ons redactionele beleid. We gebruiken alleen betrouwbare bronnen, waaronder collegiaal getoetste onderzoeken, door de board gecertificeerde medische experts, patiënten met praktijkervaring en informatie van topinstellingen.
