Przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna (CIDP) to rzadka choroba autoimmunologiczna atakująca nerwy. Rozpoznanie może być trudne ze względu na nakładanie się objawów na zespół Guillain-Barré (GBS) – CIDP często podejrzewa się, gdy objawy utrzymują się dłużej niż osiem tygodni. Po prawidłowej identyfikacji możliwe jest skuteczne leczenie, choć wymaga uważnego monitorowania.
Pierwsza linia leczenia: podejście standardowe
Do najczęściej stosowanych i sprawdzonych skutecznych metod leczenia CIDP należą plazmafereza, dożylne podawanie immunoglobulin (IVIG) i kortykosteroidy. Lekarze wybierają najlepsze podejście w oparciu o nasilenie objawów, uszkodzenie nerwów i indywidualną reakcję pacjenta.
- Kortykosteroidy: Chociaż skutecznie zmniejszają stan zapalny, długotrwałe stosowanie wiąże się ze znacznym ryzykiem, w tym osteoporozą, wysokim ciśnieniem krwi i cukrzycą. Z tego powodu nie nadają się one idealnie do leczenia przewlekłego.
- Plazmafereza (Plazmaforeza): Polega na usunięciu szkodliwych przeciwciał z krwi i zastąpieniu ich zdrowym osoczem. Może być skuteczny, ale wymaga dużego wysiłku i zapewnia ulgę tylko na kilka tygodni.
- IVIG/immunoterapia podskórna (SCI): Zastrzyki lub zastrzyki immunoglobulin pomagają uspokoić atak układu odpornościowego na nerwy. Podobnie jak w przypadku plazmaferezy, efekt jest tymczasowy i wymaga ciągłego leczenia.
Gdy leczenie pierwszego rzutu nie działa: opcje alternatywne
Jeśli początkowe leczenie jest nieskuteczne lub powoduje niedopuszczalne skutki uboczne, dostępne są alternatywne podejścia:
- Inhibitory FcRn: Leki te zmniejszają poziom szkodliwych przeciwciał. Można je podawać dożylnie lub we wstrzyknięciu podskórnym w domu.
- Inhibitory komórek B: Blokowanie komórek B – które wytwarzają przeciwciała – może pomóc w kontrolowaniu odpowiedzi autoimmunologicznej w CIDP.
- Leki immunosupresyjne: Leki te dodatkowo hamują nadaktywność układu odpornościowego.
Opieka wspomagająca: poprawa jakości życia
Oprócz leków kluczowe znaczenie mają fizjoterapia i terapia zajęciowa. Fizjoterapia utrzymuje mobilność i zmniejsza ból, natomiast terapia zajęciowa pomaga pacjentom dostosować się do zmieniających się objawów i zachować niezależność. Urządzenia wspomagające, takie jak ortezy, laski i chodziki, mogą dodatkowo wspierać funkcjonowanie i bezpieczeństwo.
„Właściwe korzystanie z urządzeń rehabilitacyjnych i wspomagających jest tak samo ważne jak leki, aby zmaksymalizować jakość życia pacjenta” – mówi dr Richard Lewis, neurolog w Cedars-Sinai.
Wniosek
Leczenie CIDP wymaga zindywidualizowanego podejścia, zaczynając od terapii pierwszego rzutu, takiej jak kortykosteroidy, plazmafereza lub IVIG. Jeśli te metody nie zadziałają, alternatywne metody i terapie wspomagające – w tym fizjoterapia i terapia zajęciowa – mogą znacząco poprawić wyniki. Aby zoptymalizować leczenie i poprawić długoterminową jakość życia, niezbędna jest ścisła współpraca z neurologiem.
